نقش قابلیتهای داینامیک در کسب وکارهای کوچک و متوسط

در این مقاله سعی نمودیم با بیان دو دیدگاه داینامیک و دیدگاه منبع محور در کسب و کارهای کوچک و متوسط (SME)، به بررسی چالشهای پیش روی کارآفرینان در این قبیل کسب و کارها بپردازیم و مکانیزمی را با استفاده از کارآفرینی در راستای افزایش ظرفیت و تونایی کسب و کارهای کوچک و متوسط معرفی نماییم.

در این  مقاله تلاش خواهیم نمود مسائلی همچون:

  • قابلیت های داینامیک و ایجاد مسیرهای عملیاتی جدید
  • قابلیت های داینامیک ایجاد کننده منابع جدید
  • قابلیت های داینامیک که منجر به شکل دهی مجدد و ادغام منابع می شوند.
  • قابلیت های داینامیک برقرارکننده تعادل بین مسیرهای فعلی و آتی

را عنوان نموده و بر اثر گذاری قابلیت های داینامیک در موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط تمرکز نماییم. در بازارهای رقابتی، کسب و کارهای کوچک و متوسط می بایست سریع تر توانایی های استراتژیک جدیدی را جهت رقابت با سایر رقبا برای خود ایجاد نمایند که در این راستا وجود کارآفرینب و استفاده از دانش آن می تواند بسیار پراهمیت باشد، در حقیقت کارآفرینی عبارت است از فرایند تشخیص و بهره برداری از فرصت های جدید که در محیط هر کسب و کاری به کرات اتفاق می افتد. لذا صاحبان کسب و کارهای کوچک نیز می بایست  با استفاده از الگوهای جدید در زمینه فعالیت استراتژیک و با حفظ جایگاه رقابتی خود در میدان رقاب، از مکانیزم هایی استفاده نماید که فعالیت های کارآفرینانه افزایش یابد و به وسیله این مهم ، کسب و کار موجود توسعه یابد.

در این مبحث و با مطرح شدن بحث کارآفرینی، باید بدانیم که کارآفرینی استراتژیک خود از اهمیت بسزایی در موفقیت و توسعه کسب و کارهای کوچک برخوردار می باشد، یک فعالیت کارآفرینانه است که ارتباط مستقیمی با ایجاد و حفظ مزیت رقابتی دارد را کارآفرینی استراتژیک می نامند.

کسب و کارهای کوچک که جهت گیری های استراتژیک ضعیفی دارند و منابع داخلی کمتریدر اختیار ایشان می باشد، با چالشهای بیشتری در حوزه نوآوری و توسعه کسب و کار خود روبرو می باشند . لذا انتخاب مدل های کارآفرینی استراتژیک می تواند یکی از چالش های مهم کسب و کارهای کوچک باشد، در ادامه تلاش خواهد شد ضمن معرفی دودیدگاه دیدگاه منبع محور و  دیدگاه قابلیت های داینامیک را معرفی نموده تا صاحبان و بنیانگذاران این قبیل کسب و کارها بتوانند به انتخاب مدل هایی از کارآفرینی استراتژیک در کسب و کارهای کوچک و متوسط که بدون ایجاد هزینه های سربار و اضافی فرایند های ایجاد تغییر را تسهیل نمایند، بپردازند.

در این مقاله با حمایت از دیدگاه قابلیت های داینامیک، چالش های اساسی در ایجاد امتیازات استراتژیک با دیدگاه مبتنی بر منبع نشان داده می شود . در نهایت قابلیت ها و تواناییهای ها داینامیک یک کسب و کار که منجر به انطباق SME ها در بازارهای آتی می شود، مورد بررسی قرار خواهد گرفت .

دیدگاه منبع محور و دیدگاه قابلیت ها و توانایی های داینامیک

در دیدگاه منبع محور (Resource-Base View) بیان می شود که چگونه یک کسب و کار توسعه می یابد و منابع غنی تری جهت ایجاد عدم تجانس به کار می برد این امر تحقق نمی یابد مگر با کارآیی و یا اثر بخشی بالا، RBV  نقطه ابتدایی است که به درک این نکته که چگونه دیدگاه منبع محور بر کارآفرینی تاثیر گذار است، کمک می کند. در یک جهان داینامیک و داینامیک، تنها کسب و کارهایی که دائما روند های استراتژیک خود را به روز جدید می کنند، می توانند مزیت رقابتی خود را در بلند مدت حفظ نمایند . انتقاد هایی که به RBV وارد است به این امر تمرکز دارد که این دیدگاه بیشتر بر خود استراتژی ها تمرکز می کند و در حقیقت به چونگی به دست آمدن استراتژی ها اشاره ای ندارد .دیدگاه منبع محور بیان می کند چرا یک کسب و کار در یک زمینه به موفقیت رسیده است و عملا به  این امر که چگونهموقعیت و موفقیت توسط کسب و کار به دست آمده را بیان نمی نماید و تنها بر فرایند هایی که به بهره برداری از فرصت های جدید ختم می شوند اشاره می کند .

این در حالی است که صاحبان کسب و کارها  به دستور العمل هایی نیازمند هستند که به وسیله آنها بتوان بین منابع شرکت و تغییر در فرصت های میدان رقابت ارتباط و تعادل ایجاد نمایند. شاید یکی از دلایل این عدم تمرکز در دیدگاه منبع محور این باشد که  چنین مکانیسم هایی به آسانی قابل مدیریت و پیگیری نمی باشند و اغلب منفرد بوده و بر اساس آگاهی و دانش ضمنی و دیدگاه های اجتماعی و حسی به دست می آیند.

در مقابل دیدگاه قابلیت های داینامیک (Dynamic Capability Approach)  در پاسخ به انتقاد وارده به دیدگاه منبع محور به وجود آمده است. در این دیدگاه چگونگی مدیریت یک کسب وکاربیان می شود و مشخص می شود که چونه این مدیریت مکانیسم ها و فرایند های را ایجاد کند که بین تغییرات و محیط های بیرونی و بازارهای رقابتی پیش روی کسب و کار در حوزه محصولات، تعادل وجود داشته باشد .در دیدگاه قابلیت های داینامیک، سوالاتی از قبیل  چراها و در کجا” بررسی می شود. قابلیتهای داینامیک با استفاده از منابع  به کسب و کار  مربوطه، اجازه می دهد فرایند ها و محصولات جدید ایجاد نماید . این دیدگاه الگوهایی از فعالیت های عمومی را نشان می دهد که سازمان به واسطه آنها می تواند منابع خود را دائما تولید کرده و مورد ارزیابی قراردهد و اثربخشی خود را در رویارویی با مقتضیات بازار افزایش داده و بهبود بخشد.

 قابلیت های داینامیک و کسب و کارهای کوچک و متوسط

در این مقاله تمرکز اصلی بر قابلیت های داینامیک کسب وکارهای کوچک در محیط های رقابتی است و از سویی قابلیت هایی که بین روش های جدید و قدیم کسب و کارها تعادل برقرار نماید و امکان بهره برداری از استراتژی های موفیقیت آمیز را در حال حاضر و آینده فراهم آورد، مورد توجه خواهند بود.

الف. قابلیت های داینامیک و ایجاد مسیرهای عملیاتی جدید

موقعیت فعلی کسب و کار، خطی و مشی های جاری و منابع فیزیکی آن ممکن است منجر به ایجاد پیشینه ای شوند که شدیدا به کارگیری عملیات استراتژیک را بر شرکت تحمیل می نمایند در شرکت های کوچک تر که مدیر مالک د رمقابل سایرین دارای موقعیتی قدرتمندی می باشد، نفوذ ذهنی او و توقعات اجتماعی ممکن است در پیشرفت کسب وکار موانعی به وجود آورد. شرکت ها به منظور دستیابی به موفقیت در هوشیاری و قضاوت کارآفرینانه دارایی دورنمای رقابتی خود نیازمند تفکر کارآفرینانه می باشند هوشیاری و قضاوت کارآفرینانه دارایی های استراتژیک عمده در یک کسب وکار کوچک محسوب می شوند. وجود قرابت و نزدیکی بین مدیر و کارکنان در یک کسب و کار کوچک یکی از مزیت های این کسب و کار ها به شمار می رود و تفکر کارآفرینانه در چنین محیطی ادعا کرد که  بیشتر می تواند الهام بخش فعالیت های مدیران و کارکنان باشد

کسب و کارهای کوچک با گرایشات کارآفرینانه قوی یک الگوی مشخص مدیریتی ،که در خور فعالیت های کارآفرینانه می باشد را توسعه می بخشند .مفهوم گرایش کارآفرینانه در اینجا بستری مناسب جهت بررسی قابلیت های یک کسب وکار به دست می دهد.ما در اینجا درباره مجموعه ای مرکب از توانایی های یک کسب و کار شامل فرایند های نوآوری، فعالیت های بیش فعالانه و مخاطره پذیری صحبت می کنیم . گرایش کارآفرینانه این گونه بیان می کند که برخی از کسب و کارها در مقایسه با سایرین تمایل بیشتری به جستجوی فرصت ها و راه کارها در خارج از مرزهای فعلی خود داشته و پیوسته در جستجوی مخاطرات ریسکی می باشند

گرایش به فعالیت های بیش فعالانه در واقع میل باطنی یک کسب و کار به جستجوی مداوم فرصت ها ، خصوصا فرصت هایی که ارتباط چندانی با فعالیت های کنونی شرکت ندارند را نمایان می کند. در اینجا مکن است تصور شود که این نوع از قابلیت های داینامیک فقط مختص به شرکت های رشد مدار می باشد .

بنابراین ما شروط وفرضیات اصلی را به شرح زیر بیان می کنیم :

  • در کسب وکارهای کوچک و متوسط رابطه مثبتی بین قابلیت های داینامیک مدیر با مفهوم گرایش کارآفرینانه او و کارآفرینی استراتژیک وجود دارد.
  • قابلیت های داینامیک با مفهوم گرایش کارآفرینانه رابطه مثبتی با رشد کسب و کارهای کوچک دارد.

ب. قابلیت های داینامیک ایجاد کننده منابع جدید

یادگیری نقش مهمی در ایجاد مزیت های رقابتی ماندگار ایفا می کند .در اینجا منظور از یادگیری سازمان، مجموعه فعالیت هایی است که با هدف بهره برداری از دانش ، مهارت ها و فرایند های موجود یا تقویت و توسعه آنها همچنین شناسایی و اکتشاف دانش ، مهارت ها و فرایند های جدید انجام می پذیرد.

یادگیری باعث دستیابی به دیدگاه ها و چشم اندازهای جدید و ایجاد تنوع در دیدگاه ها می شود . مکانیسم های یادگیری را می توان به عنوان راهنمایی جهت تکمیل توانایی های داینامیک به کار برد. در طول عمر کسب و کارها تغییرات بنیادی اغلب در دراز مدت و بر اساس تجارب متفاوت شکل می گیرد، لازمه فرایند یادگیری، به کارگیری تجارب توسط صاحبان و بنیانگذاران آن است.

در کسب وکارهای کوچک مدیر، نقشی کلیدی در شکل دهی آینده کسب و کار بازی می کند. بنابراین فرضیه اصلی ما عبارت است از:

  • در کسب وکارهای کوچک و متوسط یک رابطه مثبت بین توانایی های داینامیک با مفهوم  یادگیری سیستماتیک و کارآفرینی استراتژیک وجود دارد.
  • توانایی های داینامیک با مفهوم یادگیری سیستماتیک و کارآفرینی استراتژیک با میزان شناخت  آن شرکت از صنعت، رابطه مستقیم دارد.

ج. قابلیت های داینامیک که منجر به شکل دهی مجدد و ادغام منابع می شوند

داشتن توانایی ادغام یا تفکیک منابع سازمان، یکی از قابلیت های استراتژیک می باشد. شرکت های کوچک که به دنبال کارآفرینی استراتژیک می باشند باید مجموعه ای غنی از منابع و قابلیت ها، چه از داخل سازمان چه بیرون سازمان برای خود فراهم کنند. و در جهت ترکیب منابع تلاش نمایند به گونه ای  که این ترکیب منجر به ایجاد هم افزایی گردد. اینکه کسب و کار موجود برای تامین نیازهای خود تنها وابسته به یک منبع نبوده و منابع متعددی در دسترس داشته باشد، فرایند ایجاد نوآوری و شکل دهی ایده ها را برای آن کسب و کار را تسهیل می کند. کسب وکارهای کوچک دارای ویژگی هایی چون ساختارهای سازمانی ساده با انعطاف پذیری بالا و رسمیت کم، درگیری مستقیم مدیریت با فریندها و تسریع فرایند تصمیم گیری، همچنین وجود مزرهای سازمانی محدود می باشن؛ این امر فرصت های بیشتری جهت کسب منابع برای شرکت فراهم می آورند.

کسب و کارهای کوچک همچنین به نسبت شرکت های بزرگ با تهدیدات محیطی کمتری مواجه بوده و از این رو آسان تر می توانند با ذینفعان خود مانند مشتریان – تامین کنندگان و رقبا ارتباط برقرارنموده و با ایجاد شبکه های ارتباطی گسترده به دنبال تامین منابع مالی برای شرکت باشند. منابع و شبکه های ارتباطی یکی از امتیازات استراتژیک برای این شرکت ها می باشد، کسب و کارهایی با چنین خصوصیاتیرا می توان سازمانهای مجازی نامید.به این معنی که سازمانی که ارزشهای استراتژیک خود را به واسطه بازسازی مجدد و پیوسته فرایندهای تجاری کسب میکند که این امر در نتیجه شناسایی و برقراری ارتباط بین منابع خارجی حاصل می شود.

  • در کسب و کارهای کوچک و متوسط رابطه ای مثبت بین قابلیت داینامیک با مفهوم سازمان مجازی و کارآفرینی  استراتژیک وجود دارد.
  • قابلیت داینامیک با مفهوم سازمان مجازی رابطه ای مثبت با رشد شرکت و میزان شناخت آن شرکت از صنعت دارد.

د. قابلیت های داینامیک برقرارکننده تعادل بین مسیرهای فعلی و آتی

شرکت های کوچک باید مراقب باشند که موفقیت استراتژی های فعلی را به بهاء دستیابی به راهکارهای آتی از دست ندهند. تصمیم گیری استراتژیک یکی از قابلیت های داینامیک است که به واسطه آن مدیریت چشم اندازها، فرصت ها و تصمیم گیری درحوزه سرمایه گذاری در زمینه منابع را به انجام می رساند. فرایند تصمیم گیری استراتژیک چشم اندازهای آینده شرکت و تصویر آینده شرکت را تعیین می کند، چنین فرایندهایی تعیین کننده یک چارچوب استراتژیک برای کلیه تغییرات شرکت می باشد.کمبود منابع برای شرکت های کوچک، آنها را مجاب می کند که منابع فعلی خود را سازماندهی مجدد نمایند. از سوی دیگر ارتباطی نزدیک بین توانایی های داینامیک، منابع داینامیک و منابع فعال و کاربردی که فرایند های تصمیم گیری را تسهیل می نماید وجود دارد .

  • در کسب وکارهای کوچک و متوسط یک رابطه مثبت بین قابلیت های داینامیک با مفهوم فرایند تصمیم گیری استراتژیک متقابل و کارآفرینی استراتژیک وجود دارد.
  • در کسب وکارهای کوچک و متوسط یک رابطه مثبت بین قابلیت داینامیک با به مفهوم فرایند تصمیم گیری استراتژیک متقابل با میزان شناخت شرکت از صنعت، وجود دارد.

نتیجه گیری

در این مقاله، تلاش گردید به صورت اجمالی دو دیدگاه مطرح در حوزه کسب و کارهای کوچک، شامل دیدگاه منبع محور و دیدگاه قابلیت های داینامیک بررسی شود. سپس بر اساس بررسی های صورت گرفته در خصوص ویژگی های هر دو دیدگاه، قابلیت های داینامیک به عنوان دیدگاه موثرتری در موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط عنوان گردید . در این بین عنوان گردید که کسب کارهای کوچک و متوسط باید از فعالیت های کارآفرینانه در کسب و کار خود استفاده نموده و به منظور دستیابی به قابلیت های بنیادی، از یادگیری های سازمانی نهایت بهره و استفاده را ببرند. همچنین مطرح گردید که به منظور کسب موفقیت های بیشتر، شرکت های کوچک و متوسط باید منابع قدیمی و جدید، داخلی و خارجی را جمع آوری نمایند. داشتن فرم سازمانی مجازی توسط کسب و کارهای امروزی یکی دیگری از الزاماتی بود که در این مقاله به آن پرداخته شد.منبع:

منبع:

ایجاد قابلیتهای دینامیک(پویا) جهت کارآفرینی استراتژیک در کسب وکارهای کوچک و متوسط – نوشته: رُزا مهرابی